Een DVD-omslag maken 
 
Na het branden van je DVD kun je dat schijfje veilig opbergen in een doosje. 
In dit artikeltje ga ik in op het maken van een ‘net’ omslagje hiervoor. 
  

 
De indeling
 
 
Een DVD-omslag kan 2-zijdig bedrukt worden en bestaat dus eigenlijk uit 4 pagina’s (2 voor-, 2 achter) en een rug. Bij het indelen van de pagina maak je gebruik van wit (=ruimte) tussen de tekst om vorm te geven. Hieronder zie je hoe die zijn ingedeeld. 



Benamingen
 
  
Zetspiegel (meestal rechthoekige) ruimte die de tekst- of beeldelementen innemen op een pagina. Maten zijn meestal gelijk voor alle pagina’s. De positie van de zetspiegel op het eindformaat is mede bepalend voor:
1 Kopwit:  witmarge (=ruimte) boven de zetspiegel van een pagina;
2 Rugwit:  wit dat zich bij een dubbele pagina tussen zetspiegel en de rug bevindt;
3 Staartwit: witmarge van de pagina, onder de zetspiegel;
4 Zijwit: witmarge bij een dubbele pagina links van de linkerzetspiegel en rechts van de rechterzetspiegel.
Bladspiegel  positie van de zetspiegel op de totale pagina, op afgesneden formaat. 

 
Meten en uitzetten van de maten
 

De bladspiegel 
 
Eerst dien je de opengeslagen DVD-omslag op te meten. 
 
Totale maat B x H*: 
Rugbreedte: 
Bladspiegelbreedte (274 - 15) / 2: 
Rug- en bladspiegelhoogte:

274 x 184    mm
15    mm
129,5 mm
184    mm
 

Dus bladspiegelmaat B x H 129,5 x 184 mm 

* Deze maat is juist voor 95% van de DVD-dozen 
 
 
De zetspiegel
 
Voor het gemak kies je voor rondom evenveel wit, bijvoorbeeld 10 mm. 
Dan wordt de maat: 
 
Breedte 129,5 - 20 (rug- en snijwit)
Hoogte 184 - 20 (kop- en staartwit) 

109,5 mm
164    mm
 

Dus zetspiegelmaat B x H 109,5 x 164 mm 
 

De vormgeving 

Afbeeldingen 

Je kunt de achtergrond wit houden en je foto’s baseren op de maat van de zetspiegel. Maar je kunt ook een afbeelding als achtergrond kiezen op de maat van de bladspiegel. Daar over heen plaats je de tekst dan op de zetspiegelmaat. 

De tekst 

De tekst plaats je altijd binnen de denkbeeldige lijnen van de zetspiegel. Je kunt voor de vormgeving kiezen voor links- of rechtslijnende, gecentreerde of uitgevulde tekst. 

 


  
Linkslijnend Gecentreerd Rechtslijnend Uitgevuld

 
Als amateur-vormgever doe je er verstandig aan om deze vormgevingsaspecten niet door elkaar op dezelfde pagina te gebruiken. Vaak is dat typografisch niet verantwoord. Kies je voor een gecentreerde kopregel, maak dan de hele pagina gecentreerd, dus ook je afbeelding in het midden van de tekst. 

Alleen bij uitgevulde tekst laat je de tekst afbreken. Voor de drie anderen zet je het afbreken op ‘uit’. Het staat n.l. lelijk al die afbreeklijntjes (divisies) aan het eind van de regels, terwijl het hier niet noodzakelijk is om de regel vol te krijgen. 
 

Zorg altijd dat er ‘lijn’ zit in je ontwerp. Wanneer je bijvoorbeeld bij rechtslijnende vormgeving een tekst 3 cm wilt inspringen t.o.v. het eerste blok tekst zorg dan dat het in één lijn komt te staan met de volgende ingesprongen tekst, logo of afbeelding, dus ook 3 cm. Zorg ook voor een goede verdeling van de witruimtes tussen de diverse blokken tekst, afbeeldingen e.d. 

De tekst voor de rug dien je altijd gekanteld van boven naar beneden te plaatsen. Als de doos dan voor je ligt met de voorkant naar boven blijft de tekst leesbaar. Het best is om hier voor gecentreerde tekst te kiezen, maar links- of rechtslijnende tekst kun je hier natuurlijk ook toepassen. 
 
 
 
 

Fontgebruik 
 

Om het geheel een net verzorgd uiterlijk te geven dien je bij het gebruik van fonts (lettertypes) ook enige regeltjes in acht te nemen. Gebruik een goed duidelijk leesbaar lettertype. Maak geen overzicht van alle lettertypes op je computer, maar gebruik het liefst één lettertype voor alle tekst. Voor de naam van de film kun je natuurlijk wel een cursief of fantasieletter kiezen die goed combineert met de rest van de tekst.

Als corps (lettergrootte) voor een blokje leestekst kies je niet groter dan corps 11 à 12 punten en niet kleiner dan corps 9 punten. De regelafstand kun je dan wel zo’n 2 à 3 punten groter kiezen dan het corps. Regels die dicht op elkaar staan kun je moeilijk lezen, maar wanneer ze te ver uit elkaar staan zijn ze ook niet makkelijk te lezen. De witruimte tussen de regels noemen we interlinie. 

Regelafstand is corps plus interlinie 
 
 

Tweezijdig bedrukken 
 
Wanneer je het omslag tweezijdig wil bedrukken dien je ervoor te zorgen dat de juiste pagina’s tegen elkaar staan. Onthoud hierbij dat een oneven pagina altijd rechts staat en een even pagina links. 
  

Bij het afdrukken zorg je dat de kant die bij de schoondruk (pag. 1-4) als eerste de machine inging bij de weerdruk (pag. 2-3) als laatste bij de printkop is. Alleen dan staan de juiste pagina’s tegen elkaar. 
 
 

Bedrukken van een DVD/CD schijfje 
 
Met sommige printers is het mogelijk het schijfje zelf van beeld te voorzien. Ook hier geldt: je bent geen typograaf en omdat het schijfje rond is kun je maar het best kiezen voor gecentreerde tekst. 
 

Maten en indeling van een CD-doosje 
 
De voorkant 

Zeker wanneer je de voorkant op 80 grs printpapier drukt doe je er verstandig aan om dit als dubbelgevouwen inlay te bedrukken. Je krijgt dan weer 4 pagina’s waarvan je eventueel alleen pagina 1 en 4 bedrukt.
 
Het papierformaat (H x B) hiervan is
De bladspiegel (H x B) is dan

121,5 x 244 mm
121,5 x 122 mm
 

De zetspiegel kun je dan zelf bepalen. Ik houd meestal rondom 6 mm aan.
 
Dan is mijn zetspiegel dus

109,5 x 110 mm

Een boekje 
 
In plaats van een losse voorkant, kun je ook een boekje maken met wat foto’s of tekst. Een boekje bestaat altijd uit meerdere gevouwen velletjes in elkaar gestoken. Eén zo’n velletje bestaat dus uit 4 pagina’s. Het aantal pagina’s van je boekje moet dus altijd uit een veelvoud van 4 pagina’s bestaan. 
 
De pagina’s die bij elkaar horen vind je door de helft van de pagina’s op te schrijven van links naar rechts. Daar schrijf je de rest van de pagina’s dan onder van rechts naar links. De pagina’s die boven elkaar staan komen dan naast elkaar. Je krijgt dan voor 16 pagina’s 1 t/m 8 oplopend en 16 t/m 9 aflopend 
 

Dus zo: 

1 2 3 4 5 6 7 8
16 15 14 13 12 11 10 9

Zoals eerder opgemerkt, zorg je hierna dat een oneven pagina altijd rechts komt en een even pagina links. Voor 8 pagina’s ziet dat er dus zo uit: 

S W S W

Je gaat hierna eerst de velletjes ‘schoondruk’ (druk op onbedrukt papier) afdrukken. Dat zijn de kantjes waar het laagste paginacijfer oneven is. Hierna druk je de ‘weerdruk’ op de juiste volgorde ertegen aan. Bij het inleggen van het papier voor de weerdruk draai je het papier over de lange zijde zodat nu de tegenoverliggende zijde van het papier het eerst de printkop bereikt. 
 

De achterkant 

Deze bestaat uit een voor- en achterzijde met twee rugflappen. Meestal wordt daar maar één zijde van bedrukt.
  
Het papierformaat (H x B) hiervan is 
Twee rugflappen van 
Bladspiegelspiegelbreedte 151 - (2 x 8) 
Bladspiegelspiegelhoogte

151 x 118 mm
8 mm
135 mm
118 mm
  

De zetspiegel kun je dan weer zelf bepalen. 

De tekst voor de linker rugflap dien je altijd gekanteld van beneden naar boven te plaatsen. De tekst voor de rechter rugflap gekanteld van boven naar beneden.
 

Kleurgebruik 
 
Afbeeldingen kun je in full-color afdrukken, maar wanneer je ze als achtergrond voor je tekst gebruikt moet je de verzadiging van je kleuren terugbrengen. Dit doe je door in bijvoorbeeld Adobe Photoshop wit aan de foto toe te voegen. Kijk uit dat je voor je tekst niet te veel kleuren gebruikt. Dit maakt je drukwerk al gauw schreeuwerig. 

Voor de flappen van de achterkant van een CD-doosje kun je ook kiezen voor een volle kleur met de tekst in wit uitgespaard. Doe je dat ook voor een hele pagina dan kost dat je een halve inktcartridge en de tekst wordt er niet leesbaarder op. Vooral niet wanneer je veel tekst in een klein corps gebruikt, zoals bij de nummers van je favoriete artiest.

Mocht je wel besluiten om witte letters te gebruiken, zorg dan wel voor een groot contrast met je achtergrond. Neem dus een volle kleur. 
 

Welk programma?                              [ Toelichting op DVD-omslag maken met MS Word ]

In veel branderprogramma's bevindt zich ook een zogeheten cover design module. Je maakt je keuze voor welk type doosje je een omslag wil maken en hup, daar zijn de blanco indelingen voorhanden. 
 
Voor een DVD krijg je drie voorgebakken formaten. Een voor het omslag, een voor de inlay of boekje en als laatste nog het ronde labelformaat voor op de DVD zelf. Mijn ervaring met een aantal van deze programma’s is dat niet altijd alles werkt zoals het hoort. Rugteksten worden dan bijvoorbeeld andersom om geplaatst, maten kloppen niet helemaal, of teksten zijn niet goed ‘in lijn’ te zetten. 

En zo zijn er nog wel wat tekortkomingen te noemen. Maar dat is voor ieder programma verschillend en het gaat ook niet voor ieder programma op. 

Het bovenstaande verhaal heb ik dus niet voor een bepaald programma geschreven. Je kunt het wel gebruiken om met je ‘eigen’ programma tot een beter resultaat te komen.

Reppolk
  

[ Video Club Hoorn en de Regio | Video club magazine inhoud | H & R Video ABC ]

[ blocqx11 ]

 

 

 



Toelichting op DVD-omslag maken in MS Word

Voor DVD-omslagen is een basis ontwerp gemaakt in MS Word.
De vaste componenten van  het ontwerp zijn aanwezig en kunnen aangepast worden met het programma MS Word.

In Word is voor bepaalde instellingen gekozen:
De werkbalk 'tekenen' moet zichtbaar zijn.
De Pagina-instelling is liggend formaat en de marges boven en links zijn op '0' gesteld.
De buitenste rechthoek (autovorm) is links boven op de pagina gelaatst

Het formaat van de autovorm is 18,4 x 27,4 cm (H x B) dit is de volgorde en maatvoering van Word (zie autovorm opmaken).
Rechts klikken op een onderdeel geeft een keuze menu met o.a. opmaak.
Grootte en plaats van afbeeldingen en tekstvlakken kunnen in vaste stappen met de muis orden aangepast. Voor nauwkeurige aanpassingen moet tevens de linker 'Alt'- toets orden bediend. 

Als het ontwerp klaar is kunnen alle blauwe lijnen worden gewist (delete). De grijze buitenlijn kun je gebruiken om het omslagblad op maat te snijden.

[Basis ontwerp DVD-omslag in Microsoft Word]